آیا بیهوشی دندانپزشکی برای کودکان عوارض دارد؟

زمان مطالعه: 5 دقیقه
عوارض بیهوشی در کودکان - دکتر فائزه فتوحی

آنچه در ادامه می‌خوانید:

تا مدت‌ها پیش گریه کودکان در دندانپزشکی یکی از موارد جدایی ناپذیر مراجعین خردسال به مطب‌های دندانپزشکی بود. زیرا بیشتر کودکان برای درمان دندان‌هایشان، اغلب دچار استرس و نگرانی می‌شوند. همین امر می تواند سبب بروز مشکلات عمده‌ای در روند درمان دندانپزشکی آن‌ها به وجود بیاورد.

اما در این میان نیز روش‌های مختلفی برای کنترل و مراقبت از وضعیت کودک بیمار در حین درمان وجود دارد. یکی از این روش‌ها مربوط به استفاده از سدیشن و یا دندانپزشکی بیهوشی کودکان برای ترمیم دندان‌های آن‌ها است.

کلمه درمان دندانپزشکی تحت بیهوشی عمومی یا آرام‌بخشی، معمولاً باعث نگرانی والدین می‌شود. حتی بسیاری از والدین به خاطر ترس از بیهوشی درمان دندان‌های فرزند خود را، مدت‌ها به تعویق می‌اندازند و یا به مطب‌های دندانپزشکان مختلفی مراجعه کرده تا شاید درمان دندان‌های فرزندشان بدون بیهوشی یا آرام‌بخشی انجام شود. البته باید گفت که ایجاد خاطره مثبت دندانپزشکی و حفظ سلامت روان در حال تکامل کودک، یکی از اهداف مهم آرامبخشی در دندانپزشکی کودکان است.

در کل بهتر است بدانید که در روش دندانپزشکی تحت آرامبخشی، کودک بعد از به هوش آمدن نیازی به بستری شدن ندارد و بعد از اینکه وضعیت جسمانی وی تحت نظر دکتر متخصص بررسی شد، مرخص می‌شود. اما در این میان نیز بسیاری از والدین در این باره سوال می‌کنند که، آیا انجام امور دندانپزشکی کودکان، ارزش بیهوش شدن آن‌ها را دارد؟

در ادامه برای پاسخ به این سوال باید گفت که میزان اهمیت دندان‌های شیری به اندازه دندان‌های دائمی است. زیرا در صورت خرابی دندان‌های شیری، مشکلات بسیاری برای رویش مرتب و منظم دندان‌های دائمی کودک به وجود می‌آید. علاوه بر آن، احتمال رسیدن پوسیدگی دندان‌های شیری به ریشه دندان‌های دائمی و درگیر شدن آن‌ها نیز وجود دارد. پس نتیجه می‌گیریم که خطرات عدم رسیدگی به دندان‌های کودکان بسیار بدتر و جبران ناپذیرتر از انجام دندانپزشکی تحت آرامبخشی است.

عوارض بیهوشی کودکان در دندانپزشکی

اگر انجام کارهای بیهوشی زیر نظر متخصص بیهوشی و در مراکزی با تجهیزات کافی و بر طبق اصول علمی انجام شود، هیچ تاثیری بر روی یادگیری و حافظه، تمرکز و رشد کودک نخواهد داشت. بنابراین والدینی که کودک خردسال دارند باید برای جلوگیری از عوارض بیهوشی در کودکان زیر سه سال، حتما درمان‌های دندانپزشکی کودک خود را تحت نظر متخصص دندانپزشکی اطفال انجام بدهند.

یکی از تجربه های ناخوشایندی که برخی از والدین از روی ناآگاهی برای کودک خود ایجاد می کنند مربوط به اعمال زور در درمان های دندانپزشکی کودک است. اگر با دیدی عاقلانه به این مورد بیندیشیم می بینیم که وقتی دست و پای کودک به زور توسط افرادی گرفته شود و انجام کار دندانپزشکی با فشار برای کودک انجام شود احتمال صدمات حین کار و حوادث غیر قابل انتظار، بسیار بیشتر از عوارض داروی بیهوشی در کودکان است.

بر طبق قوانین وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، انجام درمان‌های دندانپزشکی بیهوشی کودکان یا آرام بخشی در مطب‌های شخصی، حتی اگر تحت نظر متخصص بیهوشی باشد ممنوع است. این درمان‌ها حتما باید در محیط بیمارستانی یا مراکز جراحی سرپایی انجام شود. در واقع بخاطر تفاوت آناتومیک و فیزیولوژیکی که بدن اطفال با افراد بالغ دارد، کنترل روند بیهوشی در این دو گروه بسیار متفاوت است. دوز داروهای بیهوشی باید پایین‌تر یا بالاتر برده شود. یکی از عوارض بیهوشی در کودکان زیر دو سال کاهش سریع سطح اشباع اکسیژن خون آن‌ است و به همین دلیل مانیتورینگ در درمان‌های دندانپزشکی اطفال اهمیتی دوچندان دارد.

روش بیهوشی در کودکان

بیهوشی برای کودکان زیر 6 سال عمدتا با گازهای استنشاقی انجام می‌گیرد. در این روش متخصص بیهوشی با قرار دادن یک ماسک مخصوص بر روی دهان و بینی کودک و تشویق وی به نفس کشیدن آن گازها، مقدمات بیهوشی کودک را در یک شرایط آرام فراهم می‌کند. گازهای بیهوشی جدید، بوی بسیار کمی دارند و همچنین عوارض بیهوشی نادری دارند. البته ناگفته نماند که در برخی مراکز درمانی به علت نوع عمل جراحی و یا به علت دستگاه بیهوشی متفاوت، تنها با روش داروهای تزریقی کودکان را بیهوش می‌کنند.

در روند درمان دندانپزشکی اطفال جزییات بسیار مهمی از عوارض بیهوشی کودکان در دندانپزشکی وجود دارد که والدین و پزشک بیهوشی باید در اختیار یکدیگر بگذارند که برخی از آن‌ها را در این جا آورده‌ایم:

1- والدین باید قبل از شروع درمان و در جلسه مشاوره با دندانپزشک و متخصص بیهوشی، سابقه هرگونه به هوش نیامدن یا دیر به هوش آمدن در اعضای درجه یک خانواده را به پزشک بیهوشی اطلاع دهند.

2- والدین باید همواره پیشینه بیماری‌ها و سابقه حساسیت کودک را به پزشک بیهوشی اطلاع دهند، برای مثال در رابطه با سابقه سرماخوردگی دو هفته قبل از شروع درمان، سابقه حساسیت دارویی، سابقه بیماری‌های کودک از بدو تولد تاکنون، و لیست داروهایی که کودک مصرف می‌کند را در اختیار پزشک بیهوشی قرار دهند.

3- والدین باید حتما در مورد زمان قطع داروهای مصرفی قبل از عمل، حتی مکمل‌های ویتامینی مصرفی کودک، از متخصص بیهوشی سوال کنند و تداخلات دارویی را مدنظر قرار دهند.

عوارض بیهوشی کودکان در دندانپزشکی

بیهوشی در نوزادان

شیرخواران تا ۶ ماهگی، باید به مدت ۴ ساعت قبل از عمل جراحی، شیر نخورند و برای کودکان ۷ ماهه تا ۳ ساله، ۶ ساعت می بایست ناشتا باشند. همچنین کودکان ۴ سال و سنین بالاتر، هشت ساعت پیش از عمل جراحی نباید غذای جامد بخورند و در بعضی مواقع نیز استفاده از مایعات نظیر آب یا شیر مادر ( و نه شیر خشک ) تا دو ساعت پیش از عمل مجاز است.

طبیعی است که کودکان بی قراری می‌کنند به ویژه در سنین پایین‌تر این مورد بیشتر است، ولی دادن هرگونه خوراکی در ساعات ممنوع، نه تنها دلسوزی نیست، بلکه ممکن است باعث آسیب های جدی به کودک شود. بنابراین با متخصص دندانپزشکی کودک خود صادق باشید و نهایت همکاری را با او داشته باشید.

کودکان در سنین بالاتر، بهتر است پیش از عمل درباره جراحی دندانی خود آگاهی داشته باشند تا در حین درمان با دندانپزشک خود همکاری کنند. البته باید به آنها اطمینان خاطر داد که عملشان برای سلامتی آنها ضروری است و آسیبی برای آنها به همراه ندارد و نترسند.

کودکان و نوزادان از نظر عملکرد ارگان‌های مختلف بدن نسبت به افراد بالغ و بزرگسال، نارس هستند. این نارس بودن در قلب، ریه، کلیه، کبد، خون، عضلات، سیستم عصبی و… قابل مشاهده است. همچنین پاسخ کودکان به داروها، مخصوصا داروهای بیهوشی با بزرگسالان تفاوت دارد و این تفاوت در میزان جذب، توزیع، متابولیسم و دفع داروها از بدن به خوبی دیده می‌شود. بنابراین متخصص دندانپزشکی اطفال به اثرات بیهوشی در کودکان توجه بیشتری داشته و سعی می‌کند در یک شرایط کاملا ایمن و آرامش بخش درمان‌های دندانی کودک را انجام دهد.

اختلاف دیگری که باید به آن اشاره کرد این است که در نوزادان و کودکان سطح بدن نسبت به وزن آنها بیشتر از افراد بزرگسال است. در حقیقت باید گفت که این سطح بالای بدن سبب از دست دادن بیشتر دمای بدن حین بیهوشی می‌شود.

از طرفی دیگر کودکان در مقابله با دفع حرارت، مکانیسم‌های حفظ دما و تولید حرارت ضعیف‌تری نسبت به افراد بزرگسال دارند. لذا می‌توانند به سرعت هیپوترم شده و هیپوترمی (کاهش دمای بدن) باعث عوارض خطرناکی از قبیل افزایش مصرف اکسیژن بدن، اختلال انعقادی و طولانی شدن ریکاوری از بیهوشی می‌شود که توجه به این موضوع و ایجاد تمهیدات خاص جهت جلوگیری از آن برای متخصص بیهوشی الزامی است.

شما می‌توانید با مراجعه به کلینیک دندانپزشکی دکتر فائزه فتوحی تمامی این نگرانی‌ها را در کمترین زمان ممکن برطرف کنید. دکتر فائزه فتوحی متخصص دندانپزشکی اطفال در یزد با بکارگیری تجهیزات پیشرفته، شرایط ایمن دندانپزشکی را برای کودک شما فراهم می‌کند.

نظرت در مورد این پست چی بود ؟ 😃

دکتر فائزه فتوحی اردکانی 

» متخصص دندانپزشکی کودکان در یزد
» خدمات تخصصی دندانپزشکی تحت آرامبخشی و بیهوشی
» مدیرگروه بخش کودکان ( عمومی | تخصصی )
» استاد نمونه ۲ دوره ( عمومی | تخصصی )
» عضو انجمن دندانپزشکی کودکان
» عضو مرکز تحقیقات دانشکده شهید صدوقی یزد
» ده‌ها مقاله چاپ شده در ژورنال‌های معتبر خارجی و داخلی و ارائه مقالات در کنفرانس‌ها و سمینار‌های داخلی

دکتر فائزه فتوحی اردکانی - متخصص دندانپزشکی کودکان

مقالات بیشتر

guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
0
نظر یا سوالات خود را بنویسید !x